عکس العمل بدن در هوای سرد

عکس العمل بدن در هوای سرد

چه می‌کنه این سرما!

دندان‌های‌تان به هم می‌خورد، بدن‌تان می‌لرزد، پوست‌تان حسابی رنگ‌پریده به نظر می‌رسد و به شدت احساس سرما می‌کنید. همه‌ی این واکنش‌ها، تلاش‌های بدن شماست تا گرما را در خود حفظ کند؛ هر چند که خیلی موفق نیست. واقعیت این است که بدن ما برای از دست دادن گرما در هوای داغ، بیشتر مجهز است تا حفظ کردن گرما در هوای سرد. در این روزهای سرد بد نیست کمی درباره سوخت و ساز بدن و واکنش‌های آن در سرما بدانید.

 

هیپوتالاموس مانند ترموستات عمل می‌کند.

هیپوتالاموس مانند ترموستات عمل می‌کند.

* هیپوتالاموس؛ دماسنج بدن

هیپوتالاموس غده‌ی کوچکی در مغز است که مانند ترموستات عمل می‌کند و به تغییرات درجه حرارت بدن بسیار حساس است. با کاهش دمای بدن، رگ‌های خونی پوست تنگ و مانع از دست رفتن زیاد حرارت می‌شوند و عضلات به لرزش می‌افتند تا حرارت تولید کنند.

کارکرد هیپوتالاموس به شکلی است که درجه حرارت اندام‌های حیاتی بدن را در حد قابل قبولی نگه می‌دارد. در واقع ساز و کارهای تنظیم درجه حرارت بدن به شکلی عمل می‌کنند که درجه حرارت مرکزی بدن را حفظ کنند؛ حتی اگر این عمل به یخ‌زدگی انگشتان دست و پا منتهی شود.

برای حفظ حیات لازم است که درجه حرارت مرکزی بدن حدود 9/36 درجه سانتی‌گراد باقی بماند. بدن شما مرتباً حرارت خود را به محیط سرد اطراف پس می‌دهد، تا زمانی که درجه حرارت اندام‌های محیطی (ریه، کبد، قلب و کلیه‌ها) به اندازه‌ی محیط اطراف برسد، بدن گرمای خود را حفظ می‌کند.

مشکل هنگامی آغاز می‌شود که درجه حرارت محیط اطراف بسیار پایین باشد. در این حالت انتقال حرارت از بدن به محیط اطراف ادامه پیدا می‌کند و درجه حرارت مرکزی بدن شروع به پایین آمدن می‌کند.

سن،‌ میزان آمادگی بدنی و بیماری‌های زمینه‌‌ای هم ممکن است نقش عمده‌ای در واکنش بدن فرد به سرما داشته باشند.

از آنجایی که بدن ما در سازگاری با سرما خیلی موفق نیست، پاسخ‌های رفتاری به مهم‌ترین عوامل برای مقابله با سرما تبدیل شده‌اند. پوشیدن لباس گرم، خوردن غذاهای پرانرژی و فعالیت‌های جسمی تولید گرما را افزایش می‌دهند.

فعالیت جسمی یا کار شدید می‌تواند آن‌قدر گرما تولید کند که درجه حرارت بدن در هوای بسیار سرد هم حفظ شود. البته فرد نمی‌تواند فعالیت جسمی شدید را برای مدت‌های طولانی ادامه دهد و درنهایت گرمای از بدن از بین می‌رود.

 

لرزیدن یک حرکت عضلانی غیرارادی است.

لرزیدن یک حرکت عضلانی غیرارادی است.

* لرزیدن

لرزیدن یک حرکت عضلانی غیرارادی است که با هدف ایجاد حرارت شکل می‌گیرد. لرزیدن شدید می‌تواند تولید حرارت بدن را تا پنج برابر افزایش دهد اما این واکنش محدودیت‌های خودش را دارد. فعالیت عضلات برای سوخت و ساز به غذاهای پرانرژی نیاز دارد. بدون دریافت غذای اضافی بدن شما به زودی ذخایر انرژیش تخلیه و دچار خستگی می‌شود. هم‌چنین هر چه جریان خون بیشتر از مرکز بدن به عضلات برود، حرارت بدن کمتر می‌شود.

 

 

در هوای سرد رگهای خونی تنگ می شود.

در هوای سرد رگهای خونی تنگ می شود.

* تنگی عروقی

هنگام مواجهه با سرما، رگ‌های خونی در همه‌ی بخش‌های غیرحیاتی بدن تنگ می‌شوند و میزان خونی که به پوست وارد می‌شود کاهش می‌یابد تا حرارت کمتری از دست برود.

دست‌ها و پاهای ‌شما تحت تأثیر این فرآیند قرار می‌گیرند. در نتیجه ممکن است نتوانید حتی کارهای ساده مثل تایپ کردن یا باز کردن در با کلید را انجام دهید. خوشبختانه سلول‌های پوست و عضلات می‌توانند در مقابل کاهش جریان خون تا مدتی مقاومت کنند.

 

 

در هوای سرد؛سوخت و ساز بدن کند می شود.

در هوای سرد؛سوخت و ساز بدن افزایش میابد.

* سوخت و ساز بدن

سوخت‌وساز بدن (متابولیسم)، مجموعه واکنش‌های شیمیایی است که در بدن با هدف رساندن مواد مغذی به بخش‌های مختلف بدن انجام و در حین آن انرژی هم آزاد می‌شود.

درجه حرارت مرکزی بدن برای انجام فرآیندهای متابولیسم ایده‌آل است. اگر درجه حرارت بدن افت کند، سرعت واکنش‌های شیمیایی بدن کند می‌شود. برای جبران این وضعیت، سرعت سوخت و ساز در بدن اندکی بالا می‌‌رود تا انرژی آزاد شده‌، مانع از افت درجه حرارت بدن شود. بنابراین در هوای سرد، بدن نیاز به غذاهای پرانرژی بیشتری دارد تا بتواند به مقابله با سرما بپردازد.

 

* بدن چگونه درجه حرارتش را تنظیم می‌کند؟

درجه حرارت بدن ما به وسیله‌ی مرکز تنظیم درجه حرارت در هیپوتالاموس کنترل می‌شود. این مرکز پیام‌ها را از دو مجموعه از گیرنده‌های گرما (ترمورسپتور) دریافت می‌کند: گیرنده‌هایی در خود هیپوتالاموس که درجه حرارت خون را هنگام عبور از مغز تحت نظر دارند (درجه حرارت مرکزی)‌ و گیرنده‌هایی در پوست که درجه حرارت خارجی بدن را کنترل می‌کنند. مرکز تنظیم درجه حرارت، پیام‌هایی را به چند عصب می‌فرستد تا درجه حرارت بدن را تنظیم کنند.

اولین پاسخ بدن ما هنگام رؤیارویی با هوای گرم‌تر یا سردتر، ارادی است. اگر هوا بسیار گرم باشد، ممکن است تصمیم بگیریم لباس‌های‌مان را کم کنیم یا به محلی سایه‌دار برویم و اگر هوا خیلی سرد باشد، لباس‌های بیشتر می‌پوشیم یا درجه حرارت بخاری را زیاد می‌کنیم. هنگامی که پاسخ‌های ارادی ما کافی نباشد، مرکز تنظیم درجه‌ حرارت تحریک می‌شود. این مرکز بخشی از دستگاه عصبی خودمختار است، بنابراین پاسخ‌های گوناگونی که ایجاد می‌کند غیرارادی هستند.

هنگامی که بیش از حد گرم‌مان می‌شود، مرکز کاهش حرارت در هیپوتالاموس تحریک می‌‌شود؛ هنگامی که بیش از حد سردمان می‌شود،‌ مرکز حفظ حرارت هیپوتالاموس به کار می‌افتد.

توجه داشته باشید، برخی از پاسخ‌ها به درجه حرارت پایین باعث ایجاد گرما می‌شوند،‌ در حالی که برخی دیگر تنها حرارت بدن را حفظ می‌کنند.

برخی از واکنش‌ها به گرما،‌ این است که به طور فعال بدن را سرد کنند و واکنش‌های دیگر فقط تولید درجه حرارت بدن را کاهش می‌دهند یا حرارت را به سطح بدن منتقل می‌کنند.

بنابراین بدن طیفی از واکنش‌ها را در اختیار دارد که بسته به درجه حرارت درونی و بیرونی بدن آن‌ها را به کار می‌برد.

منبع

منبع:مجله هفت روز زندگی

ارسال یک نظر

نام *

ایمیل * (ایمیل منتشر نخواهد شد)