سلامت در روزهای پیری

سلامت در روزهای پیری

نشاط و سلامت در روزهای پیری

سالمندان معمولاً به علت کهولت در معرض ناتوانی‌های خاصی قرار دارند، مثلاً به خاطر ضعف عضلات و سفتی مفاصل طبیعی در حفظ تعادل خود کمی مشکل دارند. گاهی ممکن است برخی از بیماری‌های خاص این سنین مثل فشار خون، بیماری‌های قلبی، اختلالات پروستات و… هم در این افراد وجود داشته با شد که هم خود بیماری و هم عوارض ناشی از داروهای مصرفی، باعث اختلال بیشتر در کنترل حرکات و اختلال در حفظ تعادل فرد می‌شوند. حال اگر چنین فردی در یک روز برفی و یخبندان دچار لغزیدگی هم شود چون قادر به حفظ تعادل خود نیست، ممکن است زمین بخورند. این افتادن می‌تواند برای آن‌ها بسیار خطرناک باشد. در همین زمینه با دکتر «محمدرضا معینیان» گفت‌وگو کرده‌ایم که شما را به خواندن آن دعوت می‌کنیم.

 

* چرا زمین خوردن در سالمندان می‌تواند خطرناک باشد؟

با افزایش سن و به ویژه با کاهش فعالیت فیزیکی از توده‌ی استخوانی این افراد کم می‌شود، به عبارت دیگر دچار پوکی استخوان می‌شوند که این پوکی استخوان می‌تواند دراثر ضربه، منجر به شکستگی‌های شدید و گاهی غیرقابل درمان شود و حتی گاهی ناتوانی دائمی به وجود آورد.

 

* چرا سالمندان دچار پوکی استخوان می‌شوند؟

برای این‌که استخوان‌ها که اسکلت‌بندی اصلی بدن هستند محکم باشند و محکم بمانند، به یک سری شروط و فرآیندهایی نیاز است که به صورت طبیعی و خدادادی در فیزیولوژی بدن انسان جریان دارند و مادامی که این فرآیندها چرخه‌ی طبیعی و کامل خود را داشته باشند، قدرت و استحکام استخوان‌ها به حدی است که فشارها و ضربه های عادی و روزمره را به خوبی تحمل می‌کنند و کمتر دچار شکستگی می‌شوند. هر گاه این فرآیندها به هر علتی و در هر مرحله‌ای مختل شوند، استخوان سریعاً ضعیف، پوک و شکننده می‌شوند تا حدی که با ضربه های کم و گاهی حتی بدون ضربه دچار شکستگی می‌شوند.

 

با افزایش سن خطر ابتلا به پوکی استخوان افزایش میابد.

با افزایش سن خطر ابتلا به پوکی استخوان افزایش میابد.

* چه عواملی باعث این اختلالات و مشکلات می‌شوند؟

به صورت طبیعی برای ساخت و حفظ استخوان به عناصری مثل کلسیم، روی، ویتامین D و یک سری واسطه‌ی بیوشیمیایی مثل هورمون‌ها نیاز است. منبع کلسیم و روی مورد نیاز، رژیم غذایی روزمره است که در روده جذب و وارد چرخه‌ی خون می‌شود. ویتامین D مورد نیاز هم در یک چرخه‌ی پیچیده با دخالت روده و کلیه در پوست ساخته می‌شود که برای ساخت آن باید حتماً پوست یا حداقل قرص صورت، دست‌کم روزانه 15 دقیقه در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار گیرد. برای این‌که کلسیم در استخوان بنشیند و استخوان را محکم کند، به واسطه‌های بیوشیمیایی مثل بعضی هورمون‌ها که به طور طبیعی در اعضایی مثل غدد تیرویید و پاراتیرویید، غدد تناسلی و… تولید می‌شوند نیاز است.

با افزایش سن، همه‌ی این مراحل می‌توانند دچار اختلال شوند. مثلاً قدرت جذب روده کاهش می‌یابد و سطح بعضی از هورمون‌ها کم می‌شود مثلاً هورمون‌های جنسی به ویژه در زنان بالای 50 سال قطع می‌شود. ضمن این‌که توانایی بدن در تولید سایر واسطه‌ها مثل ویتامین D نیز کاهش می‌یابد. همه این‌ها باعث می‌شود کلسیم کمتری در استخوان‌ها بنشیند و استخوان‌ها روز به روز ضعیف‌تر و ضعیف‌تر شوند.

مسأله مهم دیگری که در استحکام استخوان نقش بسیار مهمی دارد، داشتن فعالیت فیزیکی است. هر چه سطح فعالیت فیزیکی فرد کمتر باشد، نه تنها کلسیم کمتری در استخوان رسوب می‌کند، گاهی مقدار زیادی کلسیم نیز از استخوان‌ها برداشت می‌شود. در افرادی که سطح فعالیت فیزیکی پایینی دارند، همه‌ی فرآیند استخوان‌سازی می‌تواند معکوس شود.

چون افراد مسن معمولاً فعالیت فیزیکی خیلی پایینی دارند، شدت پوکی استخوان‌شان بیشتر است.

هم‌چنین این افراد به علت بیماری‌های ویژه‌ی این سنین گاهی مجبور به استفاده از داروهایی مثل کورتن و مسکن‌ها هستند که می‌توانند پوکی را تشدید کنند.

 

 

حداقل روزانه نیم تا یک ساعت پیاده‌روی برای پیشگیری از پوکی استخوان ضروریست.

حداقل روزانه نیم تا یک ساعت پیاده‌روی برای پیشگیری از پوکی استخوان ضروریست.

* برای پیشگیری از پوکی استخوان یا کاهش شدت آن چه راه‌هایی وجود دارد؟

– در درجه‌ی اول داشتن فعالیت فیزیکی منظم روزانه مؤثر است. یعنی حداقل روزانه نیم تا یک ساعت پیاده‌روی.

– در درجه‌ی دوم مصرف مواد غذایی غنی از کلسیم مثل لبنیات، میوه و سبزیجات و دوری از مصرف خوراکی‌هایی که در جذب کلسیم، اختلال ایجاد می‌کنند مفید است. مثل نوشابه‌های گازدار.

– در مرحله بعدی باید روزانه حداقل 15 دقیقه پوست بدن بدون واسطه (مثل کرم، شیشه و…) در معرض تابش نور خورشید قرار گیرد.

– مراجعه به پزشک به ویژه در افراد بالای 45 سال و بررسی میزان احتمالی پوکی استخوان و اقدام به درمان دارویی هم نکته‌ی قابل توجهی است.

 

* آیا راهی برای تشخیص زودهنگام پوکی استخوان وجود دارد و اگر هست از چه سنی باید به آن پرداخت؟

راه‌های متعددی برای تشخیص استحکام و میزان پوکی استخوان وجود دارد که شایع‌ترین و ساده‌ترین آن سنجش تراکم استخوان است. توصیه می‌شود به ویژه در زنان، بعد از 40 سالگی یک بار انجام شود که با توجه به نتیجه‌ی آن ممکن است با فواصل مشخص نیاز به تکرار آن باشد تا به محض شروع پوکی، درمان طبی مناسب شروع شود.

 منبع

منبع:مجله هفت روز زندگی

ارسال یک نظر

نام *

ایمیل * (ایمیل منتشر نخواهد شد)