ارتودنسی

ارتودنسی

 درمان نوین ناهنجاری‌های دندانی و فکی با ارتودنسی نامریی

گفت‌وگو با دکتر مهرداد فتحیان

متخصص ارتودنسی از دانشگاه بوستون

امروزه ارتودنسی نه تنها یک درمان برای ناهنجاری‌های فک و صورت است، بلکه اقدامی برای زیبایی بیشتر فرد محسوب می‌شود. رویکرد نوین به ارتودنسی، این رشته از طب را در زمره‌ی رشته‌های معطوف به زیباسازی فرد قرار داده است اما این‌که این رویکرد تا چه حد در کشور ما مورد توجه بیماران قرار دارد، موضوعی است که با دکتر مهرداد فتحیان درباره‌ی آن به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

مبحث اصلی گفت وگوی ما با دکتر فتحیان، روش‌های جدید درمانی در ارتودنسی و رفع ناهنجاری‌های فک و دندان است.

 

* ارتودنسی برای درمان چه بیماری‌هایی به کار می‌رود؟

ارتودنسی برای درمان ناهنجاری‌های مربوط به دندان‌ها و فک‌ها نسبت به قاعده‌ی جمجمه به کار می‌رود. درمان این ناهنجاری‌ها می‌تواند به صورت مجزا یا هم‌زمان باشد. در درمان ارتودنسی، دندان‌ها به مکان و نقطه‌ای حرکت داده می‌شوند که از لحاظ زیبایی بهترین حالت است.

 

ارتودنسی سن خاصی ندارد.

ارتودنسی سن خاصی ندارد.

* چه سنی برای ارتودنسی مناسب است؟

ارتودنسی سن خاصی ندارد. بچه‌ای که کام شکری به دنیا باید آمده، در همان ابتدا تحت درمان ارتودنسی قرار می‌گیرد. برخی سندرم‌ها مانند سندرم کروزن معمولاً با جراحی همراه است. این درمان برای افراد مسن هم مؤثر است. معاینات ارتودنسی باید از شش سالگی شروع شود اما پیش از آن برخی انحرافات و ناهنجاری‌ها در فک یا دندان قابل درمان است. برخی ناهنجاری‌های فکی بهتر است در سن خاصی نسبت به وضعیت رشدی بیمار درمان شود. به طور مثال برای درمان ناهنجاری‌های فک نسبت به جمجمه باید در زمان رشد وارد عمل شد و ناهنجاری را رفع کرد تا سال‌های بعد نیاز به جراحی به حداقل برسد اما برخی از ناهنجاری‌ها از کنترل خارج است. برخی از ناهنجاری‌ها ممکن است آن‌قدر شدید باشد که ارتودنسی به تنهایی نتواند آن را درمان کند، بنابراین ارتودنسی در هر سنی امکان‌پذیر است به این شرط که وضعیت استخوانی دندان‌ها و نسوج اطراف آن‌ها از سلامت لازم برخوردار باشد و این اجازه را به پزشک بدهد. حتی بیمارانی که درمان‌های ارتودنسی ناحیه‌ای دارند و متخصص ارتودنسی در همکاری با دیگر متخصصان برخی درمان‌ها را برای فرد انجام می‌دهد.

 

ارتودنسی و زیبایی

ارتودنسی و زیبایی

* ارتودنسی در ایران بیشتر از نظر زیبایی مورد توجه است یا درمان؟

قبلاً در ایران ارتودنسی صرفاً برای درمان ناهنجاری‌های فکی و دندانی مورد استفاده بود اما در آمریکا جنبه‌ی زیبایی اهمیت ویژه‌ای دارد و در حال حاضر در ایران نیز جنبه‌ی زیبایی دندان‌ها مدنظر است.

ما در ارتودنسی تلاش می‌کنیم بر اساس زیبایی صورت، فک و دندان‌ها را با آن هماهنگ و درمان کنیم. ارتودنسی ناحیه‌ی پایینی صورت را به طور کامل تحت تأثیر قرار می‌دهد و نه تنها لبخند، فرم لب و ارتفاع بینی تا چانه را اصلاح می‌کند. با ارتودنسی می‌توان چهره‌ی بیمار را بهتر کرد، مثلاً صورت خیلی گرد را کمی کشیده کرد، لب برجسته را کمی به سمت داخل و لب‌های نازک را به سمت بیرون متمایل کرد. در مواردی که با ارتودنسی به نتیجه دلخواه نرسیم، می‌توانیم از درمان‌های جراحی نیز برای زیبایی بیشتر فک و دندان استفاده کنم. در بسیاری از موارد می‌توان قسمت تحتانی صورت بیمار را بدون جراحی تغییر داد. دندان‌ها و فک باید در موقعیتی باشند که نهایت زیبایی را فراهم کنند. ارتودنسی می‌تواند این کار را انجام دهد.

ارتودنسی نامریی

ارتودنسی نامریی

* در سال‌های اخیر ارتودنسی چه پیشرفت‌هایی داشته و چه درمان‌های نوینی به این رشته وارد شده است؟

ارتودنسی مانند رشته‌های دیگر پزشکی پیشرفت‌های زیادی داشته است. در سی سال گذشته نوع حرکت دندان‌ها و نیروهای مکانیکی که به دندان وارد می‌شود، بسیار تغییر و پیشرفت کرده است. درمان‌ها در گذشته به خاطر نوع نیروهای وارده تخریب کننده بود و زیبایی کمتر در آن مطرح می‌شد اما در حال حاضر نتیجه‌ی کار سریع‌تر ظاهر می‌شود و درمان برای بیمار قابل تحمل‌تر است. سرعت کار افزایش یافته و از لحاظ زیبایی و ثبات هم بهتر شده است.

البته روش‌های جدیدی هم به این درمان اضافه شده است. یکی از این‌ها “invisalign” است که به آن «ارتودنسی نامریی» می‌گویند. ارتودنسی نامریی در واقع طلق‌های شیشه‌ای هستند که با توجه به ناهنجاری‌های دندانی تعداد آن‌ها فرق دارد. این طلق‌های بی‌رنگ روی دندان‌ها قرار می‌گیرند و به زحمت می‌توان آن‌ها را دید. بیمار هم هر دو هفته آن‌ها را تعویض می‌کند و ارتودنتیست طلق جدیدی را که با توجه به وضعیت دندان‌های بیمار به شرکت سازنده سفارش داده، وارد دهان بیمار می‌کند بنابراین حتی در صورت تغییر رنگ این طلق‌ها با توجه به این‌که زود تعویض می‌شوند، روی دندان‌ها به چشم نمی‌آیند. البته این طلق‌ها محدودیت‌هایی نیز دارند و تنها 15تا 20درصد از افرادی که نیاز به ارتودنسی دارند، می‌توانند از آن‌ها استفاده کنند. ضمن این‌که بسیار گران هم هست.

نوع دیگری از درمان ارتودنسی هم هست که در آن طول درمان مشخص نیست. در این روش برکت ‌ها و سیم‌ها از داخل روی دندان‌ها نصب می‌شوند. این درمان هم کاملاً مؤثر است هرچند طولانی‌تر و گران‌تر از درمان‌های معمولی است. از آن‌جا که نوع برکت‌ها با برکت‌های معمولی فرق دارد، زبان را اذیت نمی‌کند و به نسوج اطراف دندان هم صدمه نمی‌زند. فقط باید بهداشت دهان و دندان به خوبی رعایت شود.

 

به دندان های خود رسیدگی کنید.

به دندان های خود رسیدگی کنید.

* رعایت بهداشت در این روش سخت است؟

خیر. در این روش هم باید به گونه‌ی خاصی دندان‌ها را مسواک زد و بهداشت را به خوبی رعایت کرد. ضمن این‌که نوع برکت‌ها در این روش گردتر و مسطح تر است تا به زبان آسیب نزند و نتایج مطلوبی هم دارد، به همین دلیل بیشتر از ارتودنسی معمولی مورد توجه بیماران قرار می‌گیرد.

 

* ارتودنسی چه معایب و مزایایی دارد؟ این‌که گفته می‌شود پس از ارتودنسی دندان‌ها خراب یا حتی شل می‌شوند، چقدر صحیح است؟

ارتودنسی یک درمان است و قرار نیست چیزی را خراب کند. اگر این درمان درست انجام شود و پزشک و بیمار کار خود را درست انجام دهند، عوارض بعدی برای فرد ایجاد نخواهد شد. رعایت بهداشت در ارتودنسی حرف اول را می‌زند. مطمئناً گذاشتن برکت‌ها و سیم‌ها در دهان گیر غذایی را بیشتر می‌کند و اگر بیمار در رعایت بهداشت کوتاهی کند، دندان‌ها پوسیده می‌شوند. درمانگر هم باید اصول را رعایت کند در غیر این صورت ممکن است ریشه‌ی دندان‌ها کوتاه شود. زمانی که فرم نیروهای وارده به دندان درست باشد و دندان به جای درست هدایت شود، نه تنها نسوج دندان خراب نمی شود، بیماری‌های نسوج دهان هم رفع می‌شود و دندان‌ها سالم می‌مانند. معمولاً کسانی که مشکلات فکی و دندانی دارند مشکلات لثه هم خواهند داشت. درمان ارتودنسی برای رفع این مشکلات بسیار کمک کننده است. دندانی که کج شده به لثه و نسوج اطراف خود صدمه می‌زند اما زمانی که این دندان توسط ارتودنسی صاف می‌شود، نیروی وارده به فک و جویدن بهتر می‌شود و نسوج اطراف دندان سالم‌تر می‌ماند. ارتودنسی در هر وضعیت و شرایطی امکان‌پذیر است و نسبت به درمان‌های دیگر دندانپزشکی که در آن‌ها از تزریق یا تراش دندان استفاده می‌شود، بهتر است. شاید در شروع کار به خاطر حرکت دندان‌ها بیمار احساس درد داشته باشد اما پس از چند روز این درد هم برطرف می‌شود و بیمار در طول درمان شکایتی ندارد.

 منبع

منبع :مجله هفت روز زندگی


 

ارسال یک نظر

نام *

ایمیل * (ایمیل منتشر نخواهد شد)