واکسن هپاتیت A و B

واکسن هپاتیت A و B

پزشک آشنا : هپاتیت A و B

هپاتیت A و B دو گروه از یک بیماری است که به هم شبیه می باشد. دو بیماری دیگر از این دسته بیماری وجود دارد که به نام C , D و E معروف است که به دلیل عفونت ویروسی رخ می دهد. هرچند ویروس عامل این بیماری ها و همچنین حالت های انتقال آن با هم متفاوت است اما این دو بیماری شبیه به هم هستند. مشخصه بیماری هپاتیت شامل تورم کبد است و عارضه ناشی از آن ابتلا به بیماری است که بسیاری جدی می باشد و در برخی موارد منجربه مرگ می گردد.

هرچند برای هپاتیت C , D و E هیچ واکسنی وجود ندارد اما برای جلوگیری از بروز هپاتیت B و A واکسن B خطر و مفیدی وجود دارد. همچنین ترکیبی از دو واکسن وجود دارد که فرد را در برابر هر دو بیماری ایمن می سازد.

هپاتیت A چیست؟

هپاتیت A نوعی بیماری حاد کبد است که به دلیل ویروس هپاتیت A یا HAV رخ می دهد. این بیماری نوعی بیماری حاد است یعنی به صورت ناگهانی رخ می دهد و معمولا دوره شدید و کوتاهی دارد. این ویروس در مدفوع مبتلا به آن وجود دارد و با تماس شخصی نزدیک، گسترش می یابد. اگر یکی از اعضای خانواده هپاتیت A دارد بیماری او به سادگی به افراد هم خانه او انتقال می یابد. این بیماری با عدم رعایت بهداشت در ارتباط است. ویروس آن نیز از طریق غذا و آب آلوده به HAV انتقال می یابد. در موارد بسیار نادر نیز این ویروس ممکن است از طریق اتقال خون آلوده به فرد انتقال یابد.

عوارض عفونت HAV شامل بیماری خفیفی نظیر سرماخوردگی است، پوست فرد به رنگ زرد در می آید و درد شدید در ناحیه معده احساس می شود و فرد به اسهال نیز مبتلا می گردد. حدود بیست درصد افراد با این نشانه ها به بستری در بیمارستان نیاز پیدا می کنند و از هر 1000 مورد 3 تا 5 نفر در اثر ابتلا به این بیماری جان خود را از دست می دهند. بسیاری از کودکان یعنی حدود 90 درصد کودکان زیر شش سال که به بیماری هپاتیت A مبتلا می شوند علایم خاصی را از خود بروز نمی دهند. هرچند نشانه های بیماری در آنان تظاهر نمی یابد اما این ویروس در مدفوع آنان وجود دارد و قادر است به دیگران انتقال یابد.

اگر فرد به بیماری هپاتیت A مبتلا گردد بعدها در بدن او در برابر آن به صورت دایم مصونیت ایجاد می شود. همچنین اگر فرد به بیماری هپاتیت A مبتلا شود امکان آن می روند که به انواع دیگر آن مانند B و سی نیز مبتلا گردد.

هپاتیت B چیست و چه فرقی با هپاتیت A دارد؟

هپاتیت B بواسطه ویروس هپاتیت B یا HAV ایجاد می گردد. مانند هپاتیت ای، هپاتیت B ممکن است به صورت حاد بروز کند و باعث بیماری خفیفی شود که چندین هفته به طول می انجامد. اما در برخی افراد به خصوص نوزادان هپاتیت B بیشتر به طول می انجامد و باعث بروز یک بیماری مزمن می گردد که خود موجب مشکلات طولانی مدت کبدی می شود. حتی افرادی هم که 20 تا 30 سال بدون بروز هیچ عارضه خاصی این بیماری را دارند نیز در خطر ابتلا به مشکلات جدی کبدی مانند سیروز یا سرطان کبد قرار دارند.

هپاتیت B از طریق خون، اسپرم یا مایعات بدن فرد مبتلا وارد بدن فرد سالم می گردد. مادر مبتلا به این بیماری نیز این بیماری را در هنگام تولد به کودک خود انتقال می دهد. فرد همچنین به دلایل زیر ممکن است به این بیماری مبتلا گردد:

  • رابطه جنسی بدون استفاده از محافظ با فرد آلوده
  • استفاده مشترک از سوزن سرنگ و سایر متعلقات مربوط به مواد مخدر
  • استفاده از وسیله A که ممکن است خون فرد آلوده را در خود داشته باشد مانند تیغ یا مسواک
  • تماس مستقیم با خون فرد آلوده
  • تماس با خون از طریق سوزن و سایر وسایل نوک تیز


بر خلاف هپاتیت A، هپاتیت B از طریق غذا یا آب انتشار نمی یابد بعلاوه افراد با استفاده از بشقاب مشترک یا با بغل کردن بوسیدن، دست دادن، سرفه یا عطسه به این بیماری مبتلا نمی شوند. بعلاوه اگر مادری به این بیماری مبتلا باشد این بیماری از طریق شیر مادر به کودک انتقال نمی یابد.

کودکان زیر 6 سال مبتلا به هپاتیت B از خود هیچ گونه علامتی بروز نمی دهند. اما عوارض حاد این بیماری در کودکان بزرگتر از آن سن و بزرگسالان شامل موارد زیر است:

  • تب
  • خستگی
  • از دست دادن اشتها
  • تهوع
  • استفراغ
  • درد شکم
  • ادرار تیره
  • مدفوع B رنگ
  • درد مفاصل
  • زردی

حدود 90 درصد نوزادان مبتلا به اچ B وی به بیماری مزمن هپاتیت B مبتلا شده و این بیماری را در تمام عمر همراه خود خواهند دارند.

واکسن هپاتیت A و B چقدر کارآمد و چه قدر ایمن است؟

هم واکسن هپاتیت A و هم واکسن هپاتیت B بسیار موثر است. در مطالعه A که طی آن چهار واکسن جهت مقابله با هپاتیت مورد بررسی قرار گرفت مشخص شد حدود 100 درصد همه افرادی که یک واکسن را دریافت نمودند در بدن آنان سطوح ایمنی آنتی بیوتیک در یک ماه پس از دریافت دوز اول واکسن افزایش یافت.

بعلاوه هشت سال پس از دریافت دو یا بیشتر دوز این دارو مشخص شد حدود 99 تا 100 درصد افرادی که این واکسن دریافت نموده بودند هنوز هم در برابر آن بیماری مصون بودند. در مورد واکسن هپاتیت B نیز به همین ترتیب. بنابراین متخصصان تخمین می زنند هر دو واکسن تا حدود 20 تا 30 سال در بدن فرد باقی می ماند.

همانند سایر داروها در مورد استفاده از این داروها نیز عوارض جانبی وجود دارد هر چند گزارشات درباره ایمن سازی این واکسن ها نتیجه فوق العاده A را نشان می دهد. البته معمول ترین عارضه جانبی استفاده از واکسن هپاتیت B شامل قرمزی در محل تزریق است. از سال 1982 هنگامی که واکسن هپاتیت B در امریکا ساخته شد بیش از 100 میلیون نفر واکسینه شدند و هیچ گزارشی درباره بروز عوارض جانبی جدی در مورد آنان وجود ندارد در همین زمان بروز هپاتیت B تا 80 درصد کاهش یافت.

عوارض جانبی خفیف واکسن هپاتیت A شامل قرمزی در محل تزریق، سردرد، از دست دادن اشتها و خستگی است.

عوارض جانبی شدید آن نیز که شامل واکنش آلرژیک شدید می باشد در مدت چند دقیقه یا چند ساعت پس از تزریق واکسن رخ می دهد البته بروز چنین عوارضی بسیار نادر است. تحریریه پزشک آشنا . منبع : WebMD.com

منبع

ارسال یک نظر

نام *

ایمیل * (ایمیل منتشر نخواهد شد)